Grecja – kraj oliwą płynący

facebooktwitterpinterest

Obawiałam się, że Grecja to kraj mięsożerców, w którym podstawowym mięsiwem jest baranina, a najpopularniejszymi posiłkami – gyros i kebab. Okazało się, że dania te można znacznie częściej spotkać w budkach w Warszawie niż na Krecie, gdzie spędzałam tegoroczne wakacje. Tutaj królują pyszne warzywa w różnych odmianach, przygotowywane na szereg sposobów. Weganizm, choć na pewno nieuświadomiony, zdaje się być dla wielu Kreteńczyków – przynajmniej częściowo – naturalnym wyborem.

Przed wyjazdem sprawdzałam opinie o swoim hotelu i bardzo często pojawiały się komentarze, że kuchnia oferuje ograniczony wybór posiłków. Byłam więc pewna, że raczej się w nim nie najem, ale ku mojemu zaskoczeniu, stołówka oferowała 90% dań wegańskich i wegetariańskich. Mięso stanowiło zdecydowaną mniejszość. Na śniadanie był bogaty wybór naturalnych płatków i musli, do tego suszone owoce, naturalne pasty oliwkowe i warzywne oraz dużo jabłek. J Na lunch mieliśmy przeróżne sałatki warzywne, z osobno poustawianymi sosami, grillowane warzywa (cukinia po prostu rewelacyjna!), makarony, ryże i zazwyczaj jedno lub dwa dania mięsne ku niezadowoleniu niektórych Polaków „tęskniących za domowym rosołkiem”. Dużym plusem były też wegańskie desery przypominające tureckie bakławy i, oczywiście, świeże owoce. Kolacje bardzo podobne. Jak widać, wybór naprawdę interesujący.

Jednak nie tylko w hotelu. Podróżowaliśmy praktycznie po całej wyspie i mieliśmy okazję jadać w tawernach tradycyjne dania kuchni greckiej. A wśród nich mnóstwo grillowanych i/lub smażonych warzyw, warzywa faszerowane ryżem i ziołami, warzywa duszone, warzywa świeże, wszystko skrapiane pyszną, naturalną oliwą grecką. Większość posiłków wegetariańskich na Krecie to tak naprawdę dania wegańskie. Nabiał nie jest tu bowiem szczególnie popularny, chyba że mówimy o kozich serach, które zazwyczaj są dumnie podkreślane wśród składników zawartych w menu.

Generalnie kuchnia grecka opiera się na warzywach (szczególnie pomidor, cukinia, bakłażan i karczoch), oliwie i winie, ale dużą popularnością cieszą się również warzywa strączkowe. Znanym daniem jest fava, czyli mieszanka przypominająca pastę lub puree ziemniaczane wykonana z żółtego groszku, z dodatkiem czosnku, oliwy, cebuli i innych przypraw. Danie to można jeść z chlebem lub bez niczego, gdyż smakuje naprawdę wyśmienicie. Dodatkowo w wielu tawernach bez problemu można zamówić zupę z soczewicy lub fasoli, bez jakiegokolwiek nabiału, ale – oczywiście – z oliwą. Częstymi pozycjami w greckim menu są też grillowane warzywa z pieczonymi ziemniakami, pieczone pomidory faszerowane ryżem, sałatki ze świeżych pomidorów i ogórków (bez fety) lub po prostu pieczone ziemniakami z ziołami. Wszystko podawane z dodatkiem świeżego pieczywa, które można zjadać z oliwą i solą.

A oliwa, jak wiadomo, to prawdziwy złoty środek. Hiszpańscy naukowcy z Uniwersytetu Navarra w Pamplonie wykazali, że oliwa z oliwek extra virgin pozwala obniżyć ryzyko nowotworu piersi o aż 62% na przestrzeni kolejnych pięciu lat. Uczestniczki badania stosowały dietę śródziemnomorską, bogatą w warzywa, owoce, orzechy, z niewielką ilością ryb i chudego mięsa. Do posiłków podawano również wino. Kobiety miały średnio 68 lat i były otyłe, o wskaźniku BMI przekraczającym 30. Po niecałych pięciu latach, nowotwór piersi wykryto raptem u 35 badanych na 4,282 kobiet uczestniczących w eksperymencie. Dodatkowo badanie udowodniło, że odpowiednia dieta obfitująca w zdrowe tłuszcze pochodzące z orzechów i, oczywiście, oliwy z oliwek pozwala wydłużyć życie człowieka i znacząco ograniczyć ryzyko chorób serca (łącznie z zawałem i udarem) o 30%. Dodatkowo, usprawnia pracę mózgu. Wyniki badania potwierdzają także obserwacje nawyków żywieniowych w różnych krajach i ich związek z częstotliwością występowania raka piersi. W państwach, w których króluje dieta śródziemnomorska kobiety chorują znacznie rzadziej niż w Europie Północnej lub Środkowej bądź w Stanach Zjednoczonych. Jednak aby oliwa dawała pożądane skutki, musi stanowić co najmniej 15% dziennej podaży kalorycznej.

„Extra-virgin” oznacza, że oliwa jest pozyskiwana w drodze mechanicznego wyciskania, bez użycia gorąca ani jakichkolwiek substancji chemicznych, które mogłyby zmienić jej właściwości chemiczne. Oliwa taka ma zazwyczaj mocniejszy smak niż przetwarzany olej. Według naukowców, kilka mechanizmów biologicznych mogłoby tłumaczyć właściwości przeciwnowotworowe oliwy extra-virgin. Wszystkie rodzaje oliwy dostarczają jednonasyconych kwasów tłuszczowych, głównie kwasu oleinowego i skwalenu, czyli węglowodoru wielonienasyconego, który stanowi składnik płaszcza lipidowego ludzkiej skóry. Oliwa zawiera także liczne składniki aktywne, takie jak polifenole, oleuropeiny, hydroksytyrosol i lignany – naturalne środki przeciwzapalne. Kwas oleinowy może bezpośrednio wpływać na mutacje genetyczne odpowiedzialne za rozwój raka. Z kolei skwalen może wręcz odwracać szkody spowodowane procesem utleniania, który uszkadza reakcje chemiczne mające związek z chorobami serca i nowotworami.

grecja

Źródło:

Podobne artykuły:

Dodaj komentarz